(1)证明:因为$AE = CF,$所以$AE + EF=CF + EF$(等式的性质),即$AF = CE。$又因为$BF// DE,$所以$\angle AFB=\angle CED$(两直线平行,内错角相等)。在$\triangle ABF$和$\triangle CDE$中,$\left\{\begin{array}{l}BF = DE\\\angle AFB=\angle CED\\AF = CE\end{array}\right.,$根据$SAS$(边角边)判定定理,可得$\triangle ABF\cong\triangle CDE。$所以$\angle B=\angle D$(全等三角形的对应角相等)。
(2)解:由(1)知$\triangle ABF\cong\triangle CDE,$所以$AB = CD$(全等三角形的对应边相等),$\angle A=\angle C$(全等三角形的对应角相等)。因为$\angle A=\angle C,$所以$AB// CD$(内错角相等,两直线平行)。综上,$AB$与$CD$的关系是$AB = CD$且$AB// CD。$