16. (新考法·操作实践题)如图①,在 $ \triangle ABC $ 中,$ \angle BAC = 100^{\circ} $,$ \angle B : \angle C = 3 : 5 $,在边 $ BC $ 上有一点 $ D $ 从点 $ B $ 向点 $ C $ 运动,运动到点 $ C $ 处停止.
(1) 当 $ \angle ADB = 90^{\circ} $ 时,求 $ \angle CAD $ 的度数.
(2) 如图②,把 $ \triangle ACD $ 沿直线 $ AD $ 翻折,点 $ C $ 的对应点为 $ M $. 若点 $ M $ 在 $ \triangle ABC $ 的内部(不包含 $ \triangle ABC $ 的边).
① 直接写出 $ \angle CAD $ 的取值范围;
② 探索 $ \angle BDM $ 与 $ \angle BAM $ 之间的数量关系,并证明你的结论.
(3) 如图③,在点 $ D $ 从点 $ B $ 向点 $ C $ 运动的过程中,设 $ \angle BAD = \alpha^{\circ} $,同时将 $ BC $ 绕点 $ B $ 按顺时针方向旋转 $ \beta^{\circ} $(点 $ C $ 的对应点为 $ C' $),即 $ \angle CBC' = \beta^{\circ} $,且满足 $ \alpha : \beta = 2 : 3 $. 若运动过程中,$ AD $,$ BC' $ 所在直线相交于点 $ P $,当 $ \angle BPD < 120^{\circ} $ 时,求 $ \alpha $ 的取值范围.

答案:16.(1)设$\angle B = 3k$,则$\angle C = 5k$.在$\triangle ABC$中,
∵$\angle BAC = 100^{\circ}$,$\angle BAC + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$,
∴$\angle B + \angle C = 80^{\circ}$,即$8k = 80^{\circ}$,
∴$k = 10^{\circ}$,
∴$\angle B = 30^{\circ}$,$\angle C = 50^{\circ}$.
∵$\angle ADB$是$\triangle ACD$的外角,
∴$\angle ADB = \angle C + \angle CAD$.
∵$\angle ADB = 90^{\circ}$,
∴$\angle CAD =90^{\circ} - 50^{\circ} = 40^{\circ}$ (2)①$40^{\circ} < \angle CAD < 50^{\circ}$ ②$\angle BAM +\angle BDM = 20^{\circ}$ 如图①,延长$AM$交$BC$于点$N$,由翻折,可知$\angle AMD = \angle C = 50^{\circ}$,
∵$\angle AMD$是$\triangle MND$的外角,
∴$\angle AMD = \angle AND + \angle BDM$.
∵$\angle AND$是$\triangle ABN$的外角,
∴$\angle AND = \angle BAM + \angle B$,
∴$\angle AMD = \angle BAM + \angle B +\angle BDM$,
∴$\angle BAM + \angle BDM = \angle AMD - \angle B = 50^{\circ} - 30^{\circ} = 20^{\circ}$
(3)
∵$\alpha : \beta = 2 : 3$,
∴设$\alpha = 2x$,$\beta = 3x$.如图②,当射线$AD$与射线$BC'$交于点$P$时,$\angle BPD = 180^{\circ} - \angle BAD - \angle ABP =180^{\circ} - 2x^{\circ} - (3x^{\circ} + 30^{\circ}) = 150^{\circ} - 5x^{\circ}$,且$\angle BPD < 120^{\circ}$,
∴$150^{\circ} - 5x^{\circ} < 120^{\circ}$,
∴$x > 6$,
∴$\alpha > 12$.如图③,当射线$DA$与射线$C'B$交于点$P$时,$\angle ABP = 180^{\circ} - \angle ABC - \angle CBC' =150^{\circ} - 3x^{\circ}$,
∵$\angle BPD = \angle BAD - \angle ABP = 2x^{\circ} - (150^{\circ} -3x^{\circ}) = 5x^{\circ} - 150^{\circ}$,且$\angle BPD < 120^{\circ}$,
∴$5x^{\circ} - 150^{\circ} < 120^{\circ}$,
∴$x <54$,
∴$\alpha < 108$.当直线$AD$与直线$BC'$平行时,$\angle BAD + \angle ABC' = 180^{\circ}$,$2x^{\circ} + 3x^{\circ} + 30^{\circ} = 180^{\circ}$,
∴$x = 30$,
∴$\alpha = 60$.
∵$AD$,$BC'$所在直线相交于点$P$,
∴$\alpha \neq 60$.又
∵点$D$从点$B$运动到点$C$处停止,
∴$0 \leqslant \alpha \leqslant 100$,
∴$12 < \alpha \leqslant 100$且$\alpha \neq 60$.
第16题